“İki firma da aynı yükü Çin’den İstanbul’a getirecekse neden daha pahalı olanı seçeyim?”
Bu, hava kargo teklifi alan bir müşterinin sorabileceği en mantıklı sorulardan biridir. Teklifleri yan yana koyduğunuzda karar basit görünür: Bir firma 5.176 USD, diğeri 4.112 USD fiyat vermiştir. Arada 1.064 USD fark varsa düşük fiyatı seçmek, ilk bakışta doğru bir ticari karar gibi görünür. Fakat hava kargoda yalnızca başlangıç rakamını karşılaştırmak, taşımanın gerçek maliyetini gizleyebilir.
Taşınacak yük neydi?
Şanghay’daki bir üreticiden İstanbul’a, tehlikeli madde içermeyen makine yedek parçaları getirilecekti.
| Yük bilgisi | Detay |
|---|---|
| Brüt ağırlık | 780 kg |
| Toplam hacim | 4,25 m³ |
| Koli ve palet sayısı | 3 palet |
| Ürün | Tehlikeli madde içermeyen makine yedek parçaları |
| Mal bedeli | Yaklaşık 42.000 USD |
| Çıkış noktası | Şanghay |
| Varış noktası | İstanbul |
| Yükün hazır olacağı gün | Çarşamba |
Ücretlendirilebilir ağırlık neden 780 kg oldu?
IATA’nın açıkladığı genel kurala göre hacimsel ağırlık, santimetre cinsinden toplam hacmin 6.000’e bölünmesiyle hesaplanır. Taşıyıcı veya ürün bazında farklı kurallar uygulanabileceği için rezervasyon öncesinde kullanılan bölentinin ayrıca doğrulanması gerekir.
Müşterinin önünde iki teklif vardı
İki fiyat aynı yük için verilmişti; ancak aynı taşıma planını ve aynı hizmet kapsamını içermiyordu.
Doğrudan ve rezervasyonu teyit edilmiş uçuş
5.176 USD- Hava kargo navlunu
- 6,20 USD/kg
- Toplam navlun
- 4.836 USD
- Çin içi alım, evrak ve çıkış
- 340 USD
- Planlanan varış
- Yük alındıktan sonra 3–4 gün
- Uçuş şekli
- Doğrudan
- Rezervasyon
- Havayolu alanı teyit edilmiş
- Belge kapsamı
- Ürün açıklaması ve ithalat evrakı ön kontrolü dâhil
Konsolidasyon ve aktarmalı uçuş
4.112 USD- Hava kargo navlunu
- 4,90 USD/kg
- Toplam navlun
- 3.822 USD
- Çin içi alım ve çıkış
- 290 USD
- Tahmini varış
- 5–7 gün
- Uçuş şekli
- Aktarmalı
- Rezervasyon
- Yer durumuna bağlı
- Belge kapsamı
- Temel çıkış kontrolü; ayrıntılı ithalat evrak ön kontrolü hariç
Bu fiyatlar piyasa teklifi değildir; senaryonun matematiğini ve kapsam farkını göstermek için kullanılmıştır. Gerçek fiyatlar çıkış şehrine, taşıyıcıya, ürün niteliğine, sezona, kapasiteye, kura ve uçuş planına göre değişir.
Fiyat avantajı nerede kayboldu?
İlk gecikme Çin’de başladı
Yük çarşamba günü fabrikadan alındı ve ertesi gün konsolidasyon deposuna ulaştı. Düşük fiyatın geçerli olabilmesi için başka gönderilerle birleştirilmesi gerekiyordu. Cuma günkü konsolidasyon kapanmadı; pazar günü yük hazır olduğunda ise planlanan uçuşta yeterli alan kalmamıştı. Yük bir sonraki uçuşa aktarıldı.
- Navlun farkı
- 780 × 0,35 USD = 273 USD
- Bekleme ve yeniden elleçleme
- 190 USD
Aktarma merkezinde bağlantı kaçtı
İlk uçuş geç vardığı için yük bağlantılı uçuşa yetişemedi ve bir sonraki uçuşu yaklaşık iki gün bekledi. Böylece 5–7 gün olarak belirtilen tahmini süre 12 güne çıktı. Konsolidasyon veya aktarmalı uçuş tek başına kötü değildir; teslim tarihi esnek yüklerde ciddi maliyet avantajı sağlayabilir. Risk, yükün başka gönderilerin tamamlanmasına ve teyitsiz kapasiteye bağlı olmasıdır.
Üretimi bekleyen bir yedek parçada, yalnızca düşük navlun nedeniyle belirsiz bir rota seçmek ticari kayıp yaratabilir.İstanbul’da belge eksikliği beklemeyi uzattı
Ticari faturadaki ürün açıklaması yalnızca “metal machine parts” şeklindeydi. Ayrıntılı ürün tanımı, kullanım amacı ve teknik doküman istenince üreticiden düzeltme beklendi. Hafta sonunun da araya girmesiyle yük, kargo terminalindeki geçici depolama alanında yaklaşık altı gün kaldı.
- Depolama ve ilgili terminal işlemleri için senaryo varsayımı
- 710 USD
- İlave evrak incelemesi ve elleçleme
- 100 USD
- Standart teslimat yerine acil araç farkı
- 150 USD
Başlangıçtaki 4.112 USD nasıl 5.535 USD oldu?
| Masraf kalemi | Tutar |
|---|---|
| İlk konsolidasyonlu taşıma teklifi | 4.112 USD |
| Uçuş değişikliği sonrası navlun farkı | 273 USD |
| Çin’de bekleme ve yeniden elleçleme | 190 USD |
| İstanbul depolama ve ilgili terminal giderleri | 710 USD |
| İlave evrak incelemesi ve elleçleme | 100 USD |
| Acil araç farkı | 150 USD |
| Gerçekleşen toplam lojistik maliyeti | 5.535 USD |
Doğrudan uçuş için verilen ilk teklif 5.176 USD idi. Başlangıçta 1.064 USD daha ucuz görünen seçenek, operasyon sonunda doğrudan uçuştan 359 USD daha pahalıya geldi.
Her iki taşıma şekli için ortak olan gümrük vergileri, standart gümrük müşavirliği ücreti ve olağan ithalat giderleri karşılaştırmaya dâhil edilmedi. Yalnızca hizmet kapsamı, rota, gecikme ve koordinasyon farkından doğan kalemler ele alındı.Görünmeyen maliyet: Yükün geç gelmesi
Yük, üretimde kullanılacak yedek parçaları içeriyordu. Gecikme nedeniyle firma bazı işleri erteledi ve geçici çözüm için yerel piyasadan daha pahalı malzeme aldı. Senaryoda bu ticari etkinin 1.200 USD olduğu varsayıldı.
5.535 USD lojistik maliyeti + 1.200 USD ticari etki = 6.735 USDDoğrudan uçuş planlandığı gibi gerçekleşse ve ithalat evrakı yük kalkmadan önce ayrıntılı kontrol edilseydi, iki karar arasındaki toplam ekonomik fark yaklaşık 1.559 USD olabilirdi. Bu sonuç bir garanti değil, senaryo karşılaştırmasıdır.
Asıl sorun ucuz fiyat değildi
Bu taşıma, ucuz olduğu için değil; teklifler aynı hizmeti içeriyormuş gibi karşılaştırıldığı için pahalılaştı. Teklif A’da teyitli uçuş, kısa rota ve ayrıntılı evrak ön kontrolü vardı. Teklif B’de fiyat daha düşüktü; ancak alan kesin değildi, çıkış başka yüklerin hazırlanmasına bağlıydı ve ayrıntılı ithalat evrak kontrolü kapsam dışındaydı.
“5–7 gün” ifadesinin fabrikadan alımdan İstanbul varışına kadar mı, yoksa yalnızca uçuş başladıktan sonraki süreyi mi anlattığı da açık değildi. Küçük görünen bu ayrıntılar, gerçek operasyonda büyük maliyet farkı yaratabilir.
Hava kargo teklifi alırken yalnızca fiyatı sormayın
- 01Taşıma doğrudan mı, aktarmalı mı?
- 02Aktarma yapılacaksa hangi ülke veya havalimanı kullanılacak?
- 03Havayolu rezervasyonu ve ağırlık/hacim kapasitesi teyit edildi mi?
- 04Belirtilen süre, yükün alınmasından varışına kadar olan toplam süre mi?
- 05Fiyatın geçerlilik tarihi nedir?
- 06Çıkış, terminal, depolama ve varış masraflarından hangileri fiyata dâhil?
- 07Fatura, Packing List ve ürün açıklamaları yük hareket etmeden önce kontrol edilecek mi?
- 08Yük planlanan uçuşa alınmazsa fiyat farkı ve alternatif plan nasıl yönetilecek?
Bu sorulara net cevap verilmiyorsa elinizde tam bir fiyat teklifi değil, yalnızca başlangıç fiyatı vardır.
En ucuz rota mı, doğru rota mı?
Her yükü doğrudan uçuşla göndermek doğru değildir. Teslim tarihi esnek, üretimi durdurmayan ve birkaç günlük gecikmenin ticari zarar yaratmayacağı yüklerde konsolidasyon mantıklı olabilir. Müşteri gereksiz yere yüksek navlun ödememelidir.
Ancak üretimin beklediği bir parçada, sezonluk üründe, fuar malzemesinde veya müşteriye teslim tarihi verilmiş bir siparişte yalnızca kilogram fiyatına bakmak risklidir. Doğru karar en pahalı seçeneği almak değil; yükün değerini, teslim tarihini, gecikme riskini ve olası ek masrafları birlikte değerlendirmektir.
PSP Expres olarak amacımız her yük için en pahalı uçuşu önermek değildir. Doğrudan, aktarmalı ve konsolide seçeneklerin farkını açıkça göstererek taşıma başladıktan sonra oluşabilecek sürprizleri mümkün olduğunca azaltmayı hedefliyoruz.
Önemli olan yalnızca yükün kaç dolara uçtuğu değil; ne zaman ve toplam kaç dolara teslim edilebildiğidir.
Ucuz hava kargo teklifi hakkında sık sorulanlar
Ucuz hava kargo teklifi her zaman riskli midir?+
Hayır. Kapsamı açık, kapasitesi teyitli ve teslim süresi esnek bir konsolidasyon ekonomik ve doğru olabilir.
Doğrudan uçuş gecikmeyi tamamen önler mi?+
Hayır. Bağlantı riskini azaltır; ancak hava koşulları, teknik, güvenlik, slot, terminal ve gümrük süreçleri yine gecikme yaratabilir.
Hacimsel ağırlık her zaman 6.000’e mi bölünür?+
6.000, IATA’nın açıkladığı genel kuraldır. Taşıyıcı, ürün, ambalaj veya sözleşme koşuluna göre kullanılan yöntem doğrulanmalıdır.
Depolama ve terminal masrafları önceden kesin hesaplanabilir mi?+
Yalnızca hizmet sağlayıcının güncel tarifesi, serbest süre, AWB yapısı, yük bilgisi ve bekleme süresi biliniyorsa sağlıklı tahmin yapılabilir.
İki teklifi karşılaştırmak için hangi belgeler gerekir?+
Packing List, ürün tanımı, koli ölçüleri, brüt ağırlık, çıkış-varış noktası, hazır olma tarihi, hedef teslim tarihi ve tekliflerin dâhil-hariç kapsamı gerekir.
Kontrol edilen resmî kaynaklar
Kaynaklar genel hesaplama ve operasyon ilkelerini doğrular. Senaryodaki fiyatlar ile ek giderler PSP Expres tarafından oluşturulan örnek varsayımlardır; resmî kaynaklara ait tarife değildir.